ျမန္မာျပည္က အရင္လား ဂ်ပန္ျပည္က အရင္လား


ငလ်င္ပညာရွင္မ်ားက ျမန္မာျပည္ေရာ ဂ်ပန္ေရာ ငလ်င္ႀကီးေတြ လႈပ္ေတာ့မယ္လို႔ ေျပာေနၾကပါတယ္။

ငလ်င္ဆိုတာ ဘယ္ပညာရွင္မွ လႈပ္မဲ့အခ်ိန္မခန္႔မွန္းႏိုင္ၾကပါ၊ ငလ်င္လႈပ္ၿပီးမွသာ တိုင္းတာလို႔ ရၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ပညာရွင္အဆက္ဆက္ရဲ့ သုေတသနမွတ္တမ္းေတြအရ အႏွစ္(၈၀)ကေန အႏွစ္(၁၀၀)အတြင္းမွာ (magnitude ၇အထက္-၈-၉)ေလာက္ရွိတဲ့ ငလ်င္ႀကီးေတြ လႈပ္ခတ္တတ္တယ္လို႔ ပညာရွင္အမ်ားစုက သီအိုရီထုတ္ ခန္႔မွန္းဆုံးျဖတ္ထားၾကပါတယ္။ ေနာက္ပညာရွင္တခ်ဳိ႕က အႏွစ္(၁၀၀ကေန ၁၆၀)အတြင္း တေက်ာ့ျပန္ လႈတ္ခတ္တတ္တယ္လိုု႔ဆိုၾကျပန္တယ္။ ဒီေတာ့ ႏွစ္၁၀၀-ပတ္၀န္းက်င္အတြင္း တေက်ာ့ျပန္ လႈပ္ခတ္မွာေတာ့ ဘယ္သူမွ မျငင္းႏိုင္ၾကပါဘူး။

Related image

ဒီေတာ့ ျမန္မာနဲ႔ ဂ်ပန္မွာ လာေတာ့မယ္ေျပာတဲ့ ငလ်င္ႀကီးေတြကို ေလ့လာဖို႔ လိုပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ငလ်င္ႀကီးေတြ ဘယ္ႏွစ္ခုႏွစ္က ဘယ္ေလာက္ျပင္းအားနဲ႔ လႈပ္ခတ္သြားသလဲေလ့လာရင္

၁ ။ ။ ၁၈၃၉ ခု၊ မတ္ ၂၁ နဲ႕ ၂၃ တုန္းက လႈပ္ခဲ့တဲ့ အင္းဝ ငလ်င္။ အင္းဝ၊ အမရပူရနဲ႕ စစ္ကိုင္းတို႕မွာ လူ ၃ဝဝ-၄ဝဝ ေသတယ္။ ၿမိဳ႕႐ိုးျပာသာဒ္နဲ႕ နန္းေတာ္ေဟာင္းေတြၿပိဳတယ္။ ၿမိဳ႕ေထာင့္ေစတီေတြလဲၿပိဳတယ္။ မင္းကြန္းပုထုိးေတာ္ႀကီး ပ်က္ စီးတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ငလ်င္ငယ္ေတြ ေျခာက္လ ေလာက္ဆက္လႈပ္ခဲ့သတဲ့။

၂ ။ ။ ၁၉၁၂ ခု၊ ေမ ၂၃ မွာ လႈပ္တဲ့ ေမၿမိဳ႕ငလ်င္။ J.C Brown (၁၉၁၄) က ဒါဟာေက်ာက္ ၾကမ္း ျပတ္ေရြ႕ေၾကာင့္လို႕ေျပာ တယ္။ ရစ္ခ်္တာပမာဏ(၈) ေလာက္ရွိတယ္။ လူေနက်ဲပါး တဲ့ေနရာမွာ လႈပ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ပ်က္စီးမႈနည္းတယ္။

၃ ။ ။ ေက်ာက္တန္းျပတ္ေရြ႕ ကလည္း ၈ ဒသမ သုည ရစ္ခ်္တာစေကးရွိတဲ့ ငလ်င္ႀကီးက ၁၉၁၂ ခုႏွစ္က လႈပ္သြားဖူးတယ္။ ျပန္တြက္ရင္ ႏွစ္ ၁ဝဝ ေက်ာ္သြားၿပီ။ ဒါကလည္း တစ္ေက်ာ့ျပန္လႈပ္ဖို႔ နီးလာတယ္။ ဘယ္ျပတ္ ေရြ႕က ဘယ္ေနရာကေန ဘယ္ေလာက္ပမာဏလႈပ္မယ္ ဆုိတာ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းလို႔မရဘူး။

Related image

 

၄ ။ ။ ၁၉၃ဝ-ေမ ၅ ရက္မွာ လႈပ္ လိုက္တဲ့ ပဲခူးငလ်င္။ ရစ္ခ်္တာပမာဏ ၇.၃ ရွိတယ္။ ပဲခူးၿမိဳ႕ေတာင္ဘက္ မိုင္ ၂ဝ ေလာက္ကို ဗဟိုျပဳတယ္။ လူ ၅ဝဝ ေလာက္ ေသေၾကခဲ့တယ္။ ဒါဟာ စစ္ကိုင္းျပတ္ ေရြ႕ရဲ႕ ႐ုတ္တရက္လႈပ္ရွားမႈ ေၾကာင့္လို႕ဆိုတယ္။

၅ ။ ။ ၁၉၂၉ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၃၁ ခုႏွစ္အထိ ငလ်င္ေတြဆက္တုိက္လႈပ္ခဲ့ဖူး တယ္။ လႈပ္တဲ့ပမာဏေတြ ၾကည့္ရင္လည္း ၇ ဒသမ သုည၊ ၇ ဒသမ ၃၊  ၇ ဒသမ ၆ ရစ္ခ်္တာစေကး ရွိတဲ့ငလ်င္ႀကီး ေတြလႈပ္ခဲ့ဖူးတယ္။
အဲဒီတုန္းကလည္း ဘုရားပုထုိးေစတီေတြ ပ်က္စီးခဲ့တယ္။  လူအေသအေပ်ာက္ေတြရွိခဲ့တယ္။

၆ ။ ။ ၁၉၅၆ ခု၊ ဇူလိုင္ ၁၆ ရက္မွာ လႈပ္သြားတဲ့ စစ္ကိုင္းငလ်င္။ ရစ္ခ်္တာျပင္းအား-၇ ရွိ တယ္။ လူ ၅ဝ ေလာက္ေသ ၿပီး စစ္ကိုင္းၿမိဳ႕လဲ ေတာ္ေတာ္ ပ်က္သြားတယ္။

၇ ။ ။ ပုဂံငလ်င္။ ၁၉၇၅ ခု၊ ဇူလိုင္ ၈ ရက္ေန႕မွာ လႈပ္ခဲ့တာ။ ျပင္း အား ၆.၈ ပဲရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရွးေဟာင္းဘုရား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ထိခိုက္ပ်က္စီး သြားတယ္။ လူအေသ အေပ်ာက္မရွိဘူး။

အထက္အညာဘက္ကို ေလ့လာရင္ ၁၈၃၉-ခုႏွစ္ အင္း၀ငလ်င္လႈပ္ၿပီးေနာက္ ၁၉၁၂-ခုႏွစ္ ေမ၂၃ မွာ လႈပ္ခဲ့တဲ့ ေမၿမိဳ႕ငလ်င္ဟာ ရစ္ခ်က္တာပမာဏ(၈)ရွိခဲ့ၿပီး၊ အဲဒီငလ်င္ေနာက္(အႏွစ္၈၀-ျပည္ၿ့ပီးပါၿပီ) (၂၀၀၀-ခုႏွစ္)ေနာက္ပိုင္း (၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္ တာေလငလ်င္ ( ၆ဒသမ ၈)၊ ၂၀၀၂-ခုႏွစ္ ေတာင္တြင္းႀကီးငလ်င္(၆ ဒသမ ၈)၊ ၂ဝ၁၂-ခုႏွစ္သပိတ္က်င္းငလ်င္(၆ ဒသမ ၈)၊ ၂၀၁၆ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၂၄ ရက္ ညေန ၅ နာရီ ၄ မိနစ္ ၅၅ စကၠန္႔(၆ဒသမ၈)ရွိၾကတဲ့ ငလ်င္အလတ္ေတြ အထက္အညာဘက္မွာ ေလးႀကိမ္လႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ ငလ်င္ေတြရွိခဲ့တာေၾကာင့္ ငလ်င္ႀကီးႀကီးေတြ မလႈပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးလို႔ တထစ္ခ်သတ္မွတ္လို႔ မရေပမဲ့ နည္းနည္းေတာ့ စိတ္သက္သာရာရသလို ခံစားႏိုင္ပါတယ္။ (ဟိဟိ အတၱနဲ႔ ကုိယ့္ဘက္ကို ေပါ့ေတြးတာ)

ေအာက္ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကို ေလ့လာရင္ ၁၉၃ဝ-ခုႏွစ္ ေမ ၅ ရက္မွာ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ကလႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ ပဲခူးငလ်င္ဟာ ရစ္ခ်္တာပမာဏ ၇.၃ ရွိတယ္။ ပဲခူးငလ်င္ႀကီး လႈပ္ခတ္ၿပီးေနာက္ ႀကီးႀကီးမားမားငလ်င္ႀကီးေတြ တခါမွ မလႈပ္ခတ္ေသးေတာ့ ပညာရွင္ေတြရဲ့ မွတ္တမ္းမ်ားအရ ေအာက္ျမန္မာျပည္က အေတာ္စိုးရိမ္သတိထားရမဲ့ႏွစ္ေတြကို ေရာက္ေနပါၿပီလို႔ ေျပာေနၾကပါတယ္။

ဂ်ပန္မွာလဲ ငလ်င္ပညာရွင္ေတြက တိုက်ဳိေဒသအနီးတ၀ိုက္မွာ ငလ်င္ႀကီးလာေတာ့မယ္လို႔ တြက္ဆထားလို႔ ေဆာင္ရန္ေရွာင္ရန္ေတြကို သတိေပးေနၾကပါတယ္။

ဂ်ပန္ရွိတဲ့ ျမန္မာသံရုံးကလဲ ဂ်ပန္ေရာက္ျမန္မာေတြကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔ ႏႈိးေဆာ္ထားပါတယ္။ (ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေပးပါရန္ ထပ္မံဖိတ္ေခၚျခင္း

၁။ ဂ်ပန္နိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ားအား သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ား ၾကဳံေတြ႕ရသည့္အခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ သံ႐ုံးအေနျဖင့္ ထိေရာက္စြာ ကူညီေဆာင္ ရြက္ေပးနိုင္ရန္ႏွင့္ ေကာင္စစ္ လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာ နိုင္ငံသား မ်ားအက်ိဳး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ရာတြင္ လည္းေကာင္း ထိေရာက္ လ်င္ျမန္စြာ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပး နိုင္ရန္ အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး ဂ်ပန္ နိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာ နိုင္ငံသားမ်ား စာရင္းကို ျမန္မာသံ႐ုံး၊ တိုက်ိဳမွ ျပဳစုလ်က္ရွိပါသည္။)

ဒီေတာ့ ဂ်ပန္က ဘယ္လိုေၾကာင့္လဲ ဂ်ပန္ဆိုတာ ငလ်င္ေက်ာရွိတဲ့ ကြ်န္းေတြမွာ ေနထိုင္ၾကလို႔ ငလ်င္ အငယ္ အလတ္ေတြ လႈပ္ခတ္တာ အထူးအဆန္း မဟုတ္ေတာ့ပါ။ ငလ်င္ႀကီး လႈပ္ခတ္လာရင္ေတာ့ ဘယ္လိုေနမလဲ လြန္ခဲ့တဲ့အႏွစ္တစ္ရာေလာက္ကေန ျပန္ေလ့လာရလွ်င္
September 1, 1923 8.3 ML 1923 Great Kantō earthquake 大正関東地震(関東大震災) Taishō Kantō Jishin (Kantō Daishinsai)လို႔ေျပာတဲ့ ခန္းတိုးပလိပ္နဲ႔ ဟြန္ရႈးပလိပ္တို႔ ပြတ္တိုက္လႈပ္တဲ့ တိုက်ဳိ ယိုကိုဟားမား ခ်ီးဘား ရွီဇူးအိုက ခန္နဂါ၀ေဒသေတြမွာ လူေပါင္း ၁၄၂၈၀၀ဦး ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ လူ၄၂၈ဦးေသဆုံးတဲ့ တိုးေယားကေဒသမွ လႈပ္တဲ့May 23, 1925 6.8 ML 1925 Kita Tajima earthquake 北但馬地震 Kita Tajima Jishin ငလ်င္။

လူေပါင္း၃၀၂၀ဦးေသဆုံးတဲ့ ကေယာတို(က်ဳိတို) တန္ငိုးေဒသဘက္ လႈပ္ခတ္တဲ့ March 7, 1927 7.6 ML 1927 Kita Tango earthquake 北丹後地震 Kita Tango Jishin ငလ်င္။

Image result for Kita Tango Jishin

လူေပါင္း၂၇၂ဦးေသဆုံးတဲ့ ရွီဇူးအိုကခရိုင္ အိဇူးေဒသမွာ လႈပ္ခတ္တဲ့November 26, 1930 7.3 Ms 1930 North Izu earthquake 1930年北伊豆地震 Sen-kyūhyaku-sanjū-nen Kita-Izu Jishin ငလ်င္။

လူေပါင္း၃၀၀၀ေက်ာ္ ေသဆုံးတဲ့ အေရွ႕ေျမာက္အရပ္ အီ၀တဲ ခမအိရွိေဒသမွာ လႈပ္ခတ္တဲ့ March 2, 1933 8.4 Mw[34] 1933 Sanriku earthquake 昭和三陸地震 Shōwa Sanriku Jishin ငလ်င္။

အဲဒီေနာက္ ၁၉၃၆- ငလ်င္၊ ၁၉၄၃- ၁၀၈၃ဦးေသငလ်င္၊ ၁၉၄၄- ၁၂၂၃ဦးေသငလ်င္၊
၁၉၄၅- ၁၂၈၀ဦးေသ ၁၁၂၆ဦးေပ်ာက္ဆုံးငလ်င္၊ ၁၉၄၆- ၁၃၆၂ဦးေသငလ်င္၊
၁၉၄၈- ၃၇၆၉ဦးေသငလ်င္၊ ၁၉၅၂- ၂၈ဦးေသငလ်င္၊ ၁၉၆၄- ၂၆ဦးေသငလ်င္၊
၁၉၆၈- မဂၢနီက်ဳ႕၇.၅ငလ်င္၊ ၁၉၆၈- magnitude ၈.၂ရွိတဲ့ ၅၂ဦးေသငလ်င္၊
၁၉၇၄- ၂၅ဦးေသငလ်င္၊ ၁၉၇၈- ၂၈ဦးေသငလ်င္၊ ၁၉၈၃- ၁၀၄ဦးေသငလ်င္၊
၁၉၈၄- ၂၉ဦးေသငလ်င္၊ ၁၉၉၃- ၂၀၂ဦးေသငလ်င္၊ ၁၉၉၄- ၃ဦးေသငလ်င္၊

၁၉၉၅ခု ဇႏၷ၀ါရီ၁၇×ရက္ေန႔မနက္၆-နာရီေလာက္မွာ လႈပ္တဲ့ 7.3 Mw Great Hanshin earthquake 兵庫県南部地震(阪神・淡路大震災) Hyōgoken Nanbu Jishin (Hanshin-Awaji Daishinsai) ကိုေဘးမွာ လႈပ္ခတ္တဲ့ ၆၄၃၄ဦးေသဆုံးတဲ့ငလ်င္၊
၁၉၉၈- ျပင္းအား ၈.၃ငလ်င္၊ ၂၀၀၁- ၂ဦးေသငလ်င္၊ ၂၀၀၃- ၁ဦးေသငလ်င္၊
၂၀၀၄- ၄၀ဦးေသငလ်င္၊ ၂၀၀၅- ၁ဦးေသငလ်င္၊
၂၀၀၅- ၂၀၀၆- ၂၀၀၇ႏွစ္ေတြမွာလဲ လူမေသတဲ့ ျပင္းအား ၇-အထက္ေတြ လႈပ္ခဲ့ပပါတယ္။

၂၀၀၇-မွာ ၁ဦးေသတဲ့ ငလ်င္၊ ၂၀၀၇- ၁၁ဦးေသငလ်င္၊ ၂၀၀၈- ၁၂ဦးေသငလ်င္၊
၂၀၀၉- ၁ဦးေသငလ်င္နဲ႔ လူမေသတဲ့ငလ်င္၊
၂၀၁၀-မွာ ၁ဦးေသငလ်င္နဲ႔ လူမေသငလ်င္၊ ၂၀၁၁-မွာ ျပင္းအား၇.၂ရွိတဲ့ငလ်င္နဲ႔
၂၀၁၁-ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၁-ရက္ေန႔က လႈပ္ခတ္ခဲ့တဲ့ The 2011 earthquake off the Pacific coast of Tōhoku (東北地方太平洋沖地震 Tōhoku-chihō Taiheiyō Oki Jishin?) was a magnitude 9.0ငလ်င္က ဆူနာမိလိႈင္းေတြတက္လာၿပီး ေသဆုံးသူ ၁၅၈၉၄ဦးစာရင္းကို ရွာေတြၿပီး ရွာမေတြတဲ့လူေတြ အမ်ားအျပားရွိခဲ့တဲ့ ဖူကူးရွီမားငလ်င္၊

၂၀၁၁-ခုႏွစ္အတြင္း လူ၁၀ဦးေသတဲ့ ျပင္းအား ၇အထက္ငလ်င္ ေလးႀကိမ္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ၂၀၁၂-မွာ လူ၃ဦးေသငလ်င္နဲ႔ လူမေသငလ်င္၊ ၂၀၁၅-မွာ လူမေသ ၇.၈ငလ်င္၊ ၂၀၁၆- ဧၿပီ ၁၄-ရက္ေန႔မွာ ျပင္းအား ၆.၂ရွိတဲ့ လူ၉ဦးေသ၊ ေနာက္ ဧၿပီ၁၆-ရက္ေန႔မွာ ျပင္းအား ၇.၂ရွိ လူ၄၀ေသတဲ့ ခုမမိုတိုငလ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ပန္မွာ ေဒသအမ်ဳိးမ်ဳိး ပလိပ္အမ်ဳိးမ်ဳိးကေန ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း လႈပ္ခတ္ေနတယ္လို႔ မွတ္ယူလို႔ရပါတယ္။

ငလ်င္လႈပ္ခတ္ရာမွာ ျပင္းအား magnitude- မဂၢနီက်ဳ႕အျပင္ ေျမအနက္ ဘယ္ေလာက္မွာ လႈပ္ခတ္သြားတယ္ဆိုတာ အေရးႀကီးပါတယ္၊ ေျမႀကီးေအာက္ အနက္တိမ္ေလ ျပင္းအားေကာင္းေလပါဘဲ၊ ေျမႀကီးေအာက္ အနက္မ်ားရင္ ျပင္းအားေပ်ာ့သြားပါတယ္။

ဒီေတာ့ ပညာရွင္ေတြ တြက္ခ်က္ထားတဲ့ အႏွစ္(၁၀၀)ပတ္၀န္းက်င္မွာ ငလ်င္ႀကီးေတြ ျပန္ေပၚလာတတ္တယ္ဆိုေတာ့ ၁၉၂၃-ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ တစ္ရက္ေန႔ တိုက်ဳိပတ္၀န္းက်င္မွာ ျပင္းအား၈.၃အဆင့္ရွိ လူေပါင္း၁၄၂၈၀ဦးေသဆုံးေအာင္ လႈပ္ခတ္သြားတဲ့ The Great Kantō earthquake (関東大震災 Kantō daishinsai?) struck the Kantō Plain on the Japanese ငလ်င္ႀကီးမ်ဳိး တိုက်ဳိေဒသတ၀ိုက္မွာ တေက်ာ့ျပန္လာေတာ့မယ္လို႔ သတိေပးေနျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာလဲ ျမန္မာျပည္တေလွ်ာက္လုံးမွာ ျဖစ္တည္ေနတဲ့ စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕ေၾကာင္းႀကီးကေန ၁၉၃၀-ခုႏွစ္ ပဲခူးငလ်င္ၿပီးေနာက္ တေက်ာ့ျပန္လာႏိုင္လို႔ ပညာရွင္ေတြက တြက္ဆသတိေပးေနၾကပါတယ္။

ကမၻာသူ ကမၻာသားမ်ား ရန္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ေတြက ကင္းေ၀းႏိုင္ၾကပါေစ။ ။

ေဌးေဇာ္(အင္း၀)

Credit©လွ​ေတာသား

About popinvdo.xyz(ပဲပင္​​ေပါက္​)

View all posts by popinvdo.xyz(ပဲပင္​​ေပါက္​) →

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *