Ejection Seat ( အသက္ကယ္ထိုင္ခံု)ဆုုိတာ ဘာလဲ … ?

Ejection Seat ဆိုတာ တနည္းအားျဖင့္ Pilot (ေလယာဥ္မႉး)အသက္ကယ္ထိုင္ခံုပါ…

အသက္ကယ္ထိုင္ခံု အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေခတ္မွီတိုက္ခိုက္ေရး ေလယာဥ္၊ ရဟတ္ယာဥ္မ်ားတြင္ အသံုးျပဳၾကသည္…

ခရီးသည္တင္ေလယာဥ္မ်ားတြင္မူ တပ္ဆင္အသံုးျပဳျခင္း မ႐ွိေပ…

အသက္ကယ္ထိုင္ခံုကို ေလယာဥ္ ေျမျပင္ႏွင့္ေလထဲတြင္ျဖစ္ေစ မီးေလာင္ေနလ်ွင္ေသာ္၎၊ စက္ခ်ိဳ႕ယြင္းသြားေသာ္၎၊ အျခားအစိတ္အပိုင္းတစ္ခု ပ်က္ဆီးသြားလွ်င္ေသာ္၎၊ ရန္သူ၏တိုက္ခိုက္ျခင္းခံရ၍ မိမိေလယာဥ္ ထိမွန္ပ်က္ဆီးခဲ့သည္မ်ား ႐ွိခဲ့ေသာ္ တန္ဖိုး႐ွိေသာ Pilot ေလယာဥ္မႉး၏ အသက္ကို ကယ္တင္ေပးႏိုင္ရန္ အသံုးျပဳသည္…

ေလယာဥ္ အမ်ိဳးအစားႏွင့္ ထုတ္လုပ္သည့္ႏိုင္ငံေပၚတြင္ မူတည္၍ အသက္ကယ္ထိုင္ခံု အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပားၾကသည္….

အဓိက ကြဲျပားသည္မွာ…..
Canopy Break Down System ႏွင့္
Canopy Penetration System ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးကြဲျပားၾကသည္…

Canopy Break Down System
*************************
ဆိုသည္မွာ အသက္ကယ္ထိုင္ခံု ခုန္မထြက္မီွ Canopy(ေလယာဥ္ေပါင္းမိုး)ကို အရင္ဦးစြာ က်ိဳးထြက္လြင့္စင္သြားေစေသာနည္းျဖစ္သည္… ၎CBDSနည္းသည္ သတ္မွတ္ထားေသာ Speed ႐ွိလ်ွင္ ေျပးလမ္းေပၚတြင္ ေျပးေနစဥ္ႏွင့္ ေလထဲတြင္ ႐ွိေနစဥ္ ေလယာဥ္မွာ အႏၱရာယ္႐ွိေသာ အေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ခုန္ထြက္ႏိုင္သည္…

Canopy Penetration System
*************************
ဆိုသည္မွာ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုတြင္ပါေသာ အခြၽန္ျဖင့္ Canopy(ေလယာဥ္ေပါင္းမိုး)ကို ေဖာက္ထြင္း၍ထြက္ေသာနည္းျဖစ္သည္…၎CPSနည္းသည္ ေလယာဥ္ေလထဲတြင္ ႐ွိေနစဥ္သာမက ေျမျပင္တြင္ရပ္ထားေသာအခ်ိန္တြင္ပါ အႏၱရာယ္႐ွိလာပါက ခုန္ထြက္ႏိုင္ေသာစနစ္ျဖစ္သည္…

အသက္ကယ္ထိုင္ခံု အလုပ္လုပ္ပံု
********************
ေလယာဥ္မႉးသည္ တစ္စံုတစ္ခုေသာအေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုကိုအသံုးျပဳ၍ ေလယာဥ္အား စြန္႔ခြာရေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ ေလယာဥ္အားအတတ္ႏိုင္ဆံုး ကမာၻေျမျပင္ႏွင့္ အၿပိဳင္အေနအထားတြင္ထားၿပီး ခါးဆန္႔ၿပီး Center Ejection Pulling Ring (အသက္ကယ္ထိုင္ခံုကို စတင္ အလုပ္လုပ္ေစေသာကြင္း)ကို ဆြဲရမည္…

CEPR ကို ဆြဲလိုက္သည္ႏွင့္ ဦးစြာေလယာဥ္မႉး၏ ခႏၶာကိုယ္ကို မွန္ကန္ေသာ အေနအထားသို႔ေရာက္႐ွိေအာင္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုတြင္ပါေသာ က်ဥ္ဆံမ်ား၏ ယမ္းေငြ႔အားျဖင့္ အလုပ္လုပ္ေစသည္…

ထို႔ေနာက္ Canopy (ေလယာဥ္ေပါင္းမိုး)
အား က်ိဳးထြက္ေစျခင္း (သို႔မဟုတ္) ကြဲသြားေစျခင္းတို႔ကိုျပဳလုပ္ေပးသည္…

၎ေနာက္တြင္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုသည္ ၎တြင္ပါဝင္ေသာ Ejection Rocket ၏ ယမ္းခိုးယမ္းေငြ႔အားျဖင့္ လူႏွင့္တြဲလွ်က္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုကို Cockpit(ေလယာဥ္ေမာင္းခန္း)မွ လြတ္ထြက္သြားေအာင္ အေပၚသို႔ တြန္းတင္ေပးသည္…

၎အခ်ိန္မွာပင္ လူႏွင့္ထိုင္ခံုအားအေပၚသို႔ တြန္းတင္းေသာအားကို ျမႇင့္တင္ေပးရင္ ထိုင္ခံုေအာက္တြင္တပ္ဆင္ထားေသာ ပင္မ Rocket ေပါက္ကြဲေသာ ယမ္းအားျဖင့္ ထပ္ဆင့္အားျမင့္၍ တြန္းတင္ေပးလိုက္သည္…

လူႏွင့္အသက္ကယ္ထိုင္ခံု ေလယာဥ္ႏွင့္ကင္းလြတ္ၿပီး ေလထဲေရာက္႐ွိသြားခ်ိန္ 0.44 to 0.56 sec ၾကာခ်ိန္ခန္႔တြင္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုတြင္ပါေသာ Stablization Break Parachute(လူႏွင့္ထို္င္ခံုအား တည္ၿငိမ္ေစရန္ ထိန္ေပးေသာ ေလထီးငယ္) ပြင့္သြားၿပီး လူႏွင့္ထို္င္ခံုအား ထိန္းေပးသည္…

1.5 sec ၾကာခ်ိန္ခန္႔တြင္ လူႏွင့္ထိုင္ခံုတြဲထားေသာ အထိန္းမ်ားသည္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုတြင္ပါေသာ က်ဥ္ဆံမ်ားေပါက္ကြဲၿပီး ယမ္းခိုးယမ္းေငြ႔တို႔၏အားျဖင့္ စက္အစိတ္အပိုင္းမ်ား အလုပ္လုပ္ၿပီး ျပဳတ္ထြက္သြားေစၿပီး Pilot အားလဲ ထိုင္ခံုႏွင့္ ကြဲထြက္သြားေစရန္ တြန္းကန္ထုတ္လိုက္သည္…

အသက္ကယ္ထိုင္ခံုသည္လဲ ေျမျပင္သို႔ ၎၏ေလထီးႏွင့္အတူ တြဲ၍ ကမာၻေျမျပင္ေပၚသို႔ က်သြားမည္ျဖစ္သည္…

Pilot သည္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုမွ ကြဲထြက္သြားခ်ိန္တြင္ ၎ဝတ္ထားေသာ Life Saving Parachute(အသက္ကယ္ေလထီး) အလုပ္လုပ္ေစရန္ လုပ္ေပးေသာ စက္ပစၥည္းကို အသက္ဝင္၍ အလုပ္လုပ္ေစသည္…

LSPတြင္ ပါဝင္ေသာ ၎ပစၥည္းသည္ ေလထုဖိအားေပၚတြင္ မူတည္၍ အလုပ္လုပ္ေပးသည္…
Pilot သည္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုအားခုန္ထြက္ေသာအျမင့္သည္ သတ္မွတ္ထားေသာ အျမင့္ထက္နိမ့္ေနလွ်င္ ၎စက္ပစၥည္းသည္ LSP (အသက္ကယ္ေလထီး)ကို ခ်က္ခ်င္းပြင့္ေစသည္…
Pilot သည္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံအားခုန္ထြက္ေသာအျမင့္သည္ သတ္မွတ္ထားေသာ အျမင့္တြင္႐ွိေနလွ်င္ 2 sec; delay(အခ်ိန္ဆိုင္း)ၿပီးမွသာ LSPကို ပြင့္ေစသည္…
အကယ္၍ Pilot သည္ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုအားခုန္ထြက္ေသာ အျမင့္သည္ သတ္မွတ္ထားေသာ အျမင့္ေပထက္ ပို၍ျမင့္ေနခဲ့လွ်င္ Pilot သည္ ေလထဲမွ Free Fall(အလြတ္ျပဳတ္က်) လာၿပီး သတ္မွတ္ထားေသာ အျမင့္ေပသို႔ Pilot ေရာက္႐ွိခ်ိန္တြင္ 2 sec; Free Fall ဆက္က်ၿပီးမွသာ LSP(အသက္ကယ္ေလထီး)ကို ပြင့္ေစသည္…

အသက္ကယ္ေလထီးပြင့္ၿပီးေနာက္ Pilot သည္ အႏၱရာယ္ကင္း႐ွင္းစြာျဖင့္ ၎ေလထီးႏွင့္ ေျမျပင္သို႔ ဆင္းသက္ႏိုင္ေပသည္…

Pilot သည္ Center Ejection Pulling Ring အား စတင္ဆြဲလိုက္သည့္ အခ်ိန္မွစၿပီး Life Saving Parachute ပြင့္သည့္အခ်ိန္ထိၾကာခ်ိန္မွာ 7 sec; ခန္႔သာ ၾကာျမင့္မည္ျဖစ္သည္…

ေလယာဥ္အစံုတစ္ခုေသာ အႏၱရယ္ျဖစ္၍ Pilot မွ Aircraft(ေလယာဥ္)အား စြန္႔ခြာရေတာ့မည္ဆိုလွ်င္ အခ်ိန္တစ္စကၠန္႔ေလာက္ရ၍ Center Ejection Pulling Ring အား ဆြဲႏိုင္လွ်င္ပင္ အသက္႐ွင္ႏိုင္ေစရန္အတြက္ ျပဳလုပ္တပ္ဆင္ေပးထားေသာ အသက္ကယ္ထိုင္ခံု ျဖစ္သည္…

မွတ္ခ်က္(၁)။ ။
********
အကယ္၍ ေလထဲတြင္႐ွိခ်ိန္ လူႏွင့္ထိုင္ခံု ကြဲေအာင္လုပ္ေပးေသာ က်ည္ဆံအလုပ္မလုပ္လွ်င္ Pilot မွ Emergency Separation Handle(အေရးေပၚခြဲထြက္ေမာင္းတံ)အား ဆြဲရမည္…
၎ESHအား ဆြဲလိုက္ပါက လူႏွင့္ထိုင္ခံု ကြဲထြက္သြားၿပီး မူလအစီအစဥ္အတိုင္း ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္သည္….

မွတ္ခ်က္(၂)။ ။
*********
အကယ္၍ လူႏွင့္ထိုင္ခံုကြဲထက္ၿပီးခ်ိန္ ပင္မ အသက္ကယ္ေလထီး(LSP)မပြင့္ခဲ့လွ်င္ Pilot မွ Emergency Deploy Ring(အေရးေပၚ အသက္ကယ္ေလထီး ပြင့္ေစေသာကြင္း)ကို ဆြဲေပးရမည္ျဖစ္သည္…

မွတ္ခ်က္(၃)။ ။
***********
ႏွစ္ေယာက္ေမာင္း တိုက္ေလယာဥ္တြင္ ခုန္ထြက္မည္ဆိုပါက ေနာက္ထိုင္ခံုအရင္ထြက္ၿပီး 0.44 to 0.56 sec; ၾကာၿပီးမွ ေ႐ွ႕ထိုင္ခံုလိုက္ထြက္မည္ျဖစ္သည္…

မွတ္ခ်က္(၄)။ ။
************
ရဟတ္ယာဥ္မ်ားတြင္မူ ပန္ကာဒလက္ (Blade)မ်ားကို အရင္ျပဳတ္ထြက္လြင့္စင္ေစၿပီးမွသာ ခုန္ထြက္(Eject)လုပ္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္…

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္(ေလ)တြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့စဥ္က က်ေနာ္ ZawyuHtoon ဇြန္း ယု ေထာ္Htoon ကိုင္တြယ္ျပဳျပင္ခဲ့ရေသာ အသက္ကယ္ထိုင္ခံုအေၾကာင္းကို ဗဟုသုတ ရရန္အတြက္ နားလည္လြယ္ေအာင္ ေရးသားတင္ျပထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

Zaw Yu Htoon
Artificer Aircraft Armamemt
Myanmar Air Force

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *